Moje dziecko miesza języki: czy to powód do niepokoju?

„Mamo, daj mi Löffel.” Prawie każda dwujęzyczna rodzina wcześniej czy później słyszy takie zdanie i zwykle budzi ono więcej niepokoju, niż zasługuje.

Mieszanie języków to normalna część dwujęzycznego rozwoju. Nie oznacza, że języki zderzają się w głowie, tylko że dziecko używa obu.

Dlaczego dzieci mieszają języki

Dziecko sięga po słowo, które w danej chwili ma najbliżej. Jeśli łyżkę zawsze dostawało w niemieckim przedszkolu, „Löffel” przychodzi wcześniej niż „łyżka”.

Dwujęzyczni dorośli robią to samo. Jedyna różnica jest taka, że dorośli szybciej znajdują zamiennik albo w ogóle go nie szukają.

Zagubienie czy umiejętność?

Badania nad dwujęzycznością są w dużej mierze zgodne: dzieci, które mieszają języki, nie składają słów przypadkowo. Pożyczone słowo zwykle trafia tam, gdzie ma sens w obu zdaniach.

Wiele dzieci już około drugiego roku życia wie, z kim mówić w jakim języku. Babci, która nie rozumie niemieckiego, nie powiedzą „Löffel”, tylko poszukają innego słowa albo pokażą palcem.

Jak reagować

Nie poprawiaj i nie proś, żeby dziecko powtórzyło zdanie. Po prostu odpowiedz, używając w odpowiedzi słowa w swoim języku: „Proszę, tu jest twoja łyżka.”

Dzięki temu dziecko słyszy słowo, którego mu brakowało, a rozmowa nie zamienia się w lekcję.

Kiedy warto zwrócić uwagę

Samo mieszanie nie jest powodem do niepokoju. Warto porozmawiać z logopedą, jeśli dziecko w żadnym z języków nie rozwija się odpowiednio do wieku, jeśli nawet domownicy z trudem je rozumieją albo jeśli nagle przestaje mówić w języku, którego wcześniej używało.

Dwujęzyczność nie powoduje opóźnienia mowy. Jeśli opóźnienie jest, widać je w obu językach, i wtedy warto znaleźć logopedę, który pracuje z dziećmi dwujęzycznymi.

Co pomaga rozdzielić języki

Pomagają jasne powiązania: jeden rodzic, jeden język, albo w domu jeden język, a w przedszkolu drugi. Mniej ważne jest, który model, niż to, żeby się go trzymać.

Pomaga też wystarczająco dużo treści w słabszym języku. Im więcej słów dziecko zna, tym rzadziej musi je pożyczać z drugiego.